نوشته شده توسط:دکتر جعفر دارابی-روان شناس بالینی و استاد دانشگاه.
علل ناخن جویدن در کودکان
بسیاری از والدین زمانی که می بینند فرزندشان در حال جویدن ناخن هایش است ناراحت، آزرده و خشمگین می شوند و مدام به او تذکر می دهند که «ما نگران سلامتی و بهداشت تو هستیم و نمی خواهیم در آینده انگشتانی زشت داشته باشی.» بیشتر آنان بر این باورند که کودکانی که ناخن می جوند، دچار فشار عصبی و اضطراب شده اند و سعی دارند با این عمل خود تشویش و دلهره خود را کاهش دهند. آنها همچنین نگران این موضوع هستند که این رفتار در کودکانشان به صورت عادتی درآید که در آینده به سختی بتوانند آن را ترک کنند. منظور از عادت، رفتاری مقاوم شده است که بارها و بارها تکرار می شود. یک عادت ممکن است گاه به عنوان یک سرگرمی و گاه راهی برای رهایی از اضطراب های روزانه کودک انتخاب شود. اغلب کودکان و نوجوانان طی دوران رشد خود، عادات و رفتارهای گوناگونی را تجربه می کنند که مورد تایید والدین و اطرافیان شان نیست؛ مثل مکیدن شست، انگشت در بینی کردن، مو تاب دادن و چرخیدن های متوالی در اتاق. آنان این عادات را کاملاً غیر ارادی و ناخودآگاهانه انجام می دهند و به هیچ وجه قصدشان آزردن و برانگیختن دیگران نیست. در این گونه موارد انتخاب شیوه مقابله و رویارویی با آن مشکل از اهمیت ویژه یی برخوردار است زیرا می تواند تاثیر زیادی بر روند درمان یا وخیم تر شدن اوضاع بگذارد.
زمینه ها و رشد
از آنجایی که والدین این کودکان هم در دوران کودکی خود چنین عادتی داشته اند و دوقلوها نیز گاهی به طور همزمان شروع به ناخن جویدن می کنند، می توان به این نتیجه رسید که این مشکل و عادت می تواند تا حدی ژنتیکی باشد. البته باید در نظر داشت کودکان مقلدان بسیار ماهری هستند و با مشاهده یکی از اطرافیان خود که ناخنش را می جود، ممکن است تصور کنند این کار خوشایند و لذت بخش است و آنان هم شروع به جویدن ناخن هایشان کنند، به همین دلیل عوامل محیطی هم می تواند در بروز این اختلال موثر باشد. تحقیقات نشان می دهد تقریباً 38 درصد کودکان چهار تا شش ساله ناخن هایشان را می جوند. این عادت تا 10 سالگی به اوج خود می رسد و در مواردی تا 60 درصد کودکان افزایش می یابد. همچنین بیشترین میزان ناخن جویدن در پسران 13 تا 14 ساله (62 درصد) مشاهده می شود. ناخن جویدن در دختران حدود 11 ساله به بیشترین حد خود (51 درصد) می رسد. آمارها بیانگر این موضوع هستند که تقریباً 20 درصد نوجوانان کماکان درگیر این مشکل هستند و 10 تا 20 درصد این عده نیز تا بزرگسالی عادت ناخن جویدن را در خود نگه داشته اند.
علل ناخن جویدن
چرا دست کودکی به سمت دهانش بالا می رود؟ گروهی از پزشکان بر این باورند که همیشه علت خاصی برای عادات گوناگون وجود ندارد، بلکه گاهی آنها رفتارهای آموخته شده یی هستند که تنها پیامدهای مثبت و خوشایندی برای کودک (یا نوجوان) داشته اند. برای مثال، می توانید زمانی که دست فرزندتان به سوی دهانش بالا می رود، دقت کنید و محرک هایی را که موجب این عمل در کودک شده است بهتر ارزیابی کنید. شاید او در همان لحظه به کاری که باید انجام دهد و برایش مشکل است، فکر می کند. می توانید خیلی ملایم از او بپرسید آیا می داند دستش را به دهان برده است؟ از جمله دلایل رایجی که موجب ناخن جویدن در کودکان و نوجوانان می شود، آن است که درصدد کاستن از فشارهای عصبی و تنش های روزانه خود هستند. آنها از این طریق سعی می کنند با هیجانات و بحران های عاطفی درونی شان به مقابله برخیزند. از این رو گروهی از روانشناسان بر این باورند که نفس «جویدن ناخن» عادتی زشت و ناپسند نیست، بلکه تنها مفری برای رهایی از تنش و استرس در کودک است.
همه ما لحظات بحرانی و ناخوشایندی را در زندگی تجربه کرده ایم و شدیداً تحت تاثیر شرایط ناگوار قرار گرفته ایم. برای کاستن از تنش های روزانه به افراد بالغ توصیه می شود از روش های کاهش استرس و اضطراب، آرام سازی عضلانی، پیاده روی، یوگا و حرکات ورزشی آرام استفاده کنند. اما کودکان برای آرام سازی هیجانات تندشان روش های خاص خودشان را دارند. گاهی والدین تصور می کنند یک کودک چرا باید فشار عصبی داشته باشد؟ آیا مگر دوران کودکی دوران فراغت، بازی و بی خیالی نیست؟ اگر کودکی بنا به دلایلی عصبی، تندخو و پریشان شود، این موضوع ناشی از خطا و اشتباه والدین و اطرافیان اوست؟ پاسخ هر دو سوال «منفی» است. دوران کودکی همچون بزرگسالی، توام با استرس ها و فشارهای روانی گوناگونی است. بزرگ شدن کاری بس دشوار و مشکل است. والدین نمی توانند و به عبارتی نباید جلوی تمامی فشارها و نگرانی های زندگی را برای کودک بگیرند. هر کودکی باید سعی کند روشی برای کاستن از بار هیجانات و عواطف تند خود انتخاب کند که هم موجب راحتی و آرامش خیال او شود و هم مورد قبول خانواده، اجتماع و شخصیت خود او باشد.
همه ما لحظات بحرانی و ناخوشایندی را در زندگی تجربه کرده ایم و شدیداً تحت تاثیر شرایط ناگوار قرار گرفته ایم. برای کاستن از تنش های روزانه به افراد بالغ توصیه می شود از روش های کاهش استرس و اضطراب، آرام سازی عضلانی، پیاده روی، یوگا و حرکات ورزشی آرام استفاده کنند. اما کودکان برای آرام سازی هیجانات تندشان روش های خاص خودشان را دارند. گاهی والدین تصور می کنند یک کودک چرا باید فشار عصبی داشته باشد؟ آیا مگر دوران کودکی دوران فراغت، بازی و بی خیالی نیست؟ اگر کودکی بنا به دلایلی عصبی، تندخو و پریشان شود، این موضوع ناشی از خطا و اشتباه والدین و اطرافیان اوست؟ پاسخ هر دو سوال «منفی» است. دوران کودکی همچون بزرگسالی، توام با استرس ها و فشارهای روانی گوناگونی است. بزرگ شدن کاری بس دشوار و مشکل است. والدین نمی توانند و به عبارتی نباید جلوی تمامی فشارها و نگرانی های زندگی را برای کودک بگیرند. هر کودکی باید سعی کند روشی برای کاستن از بار هیجانات و عواطف تند خود انتخاب کند که هم موجب راحتی و آرامش خیال او شود و هم مورد قبول خانواده، اجتماع و شخصیت خود او باشد.
کمک های والدین و مربیان
والدین و اعضای موثر خانواده کودک برای درمان و کمک به کودکانی که عادت به جویدن ناخن هایشان دارند، روش های گوناگونی برمی گزینند. گروهی از آنها با ساده ترین عادت ناخوشایند فرزندشان چنان عصبانی و خشمگین می شوند که با شدیدترین شیوه های تربیتی درصدد مقابله با آن برمی آیند. در حالی که گروهی دیگر صبورانه و با ملایمت آرامش خود را حفظ می کنند و سعی دارند روند تشخیص، درمان و بهبودی فرزندشان را پی بگیرند و با همکاری ها و حمایت های خود مانع از تشدید اوضاع شوند. در بسیاری از موارد اگر والدین و اعضای موثر خانواده عادت ناپسند فرزندشان را تا مدتی نادیده بگیرند، پس از مدتی آن عادت به کلی از بین خواهد رفت زیرا یا کودک نیازی به تکرار و استمرار آن ندارد یا اینکه به تدریج بر اثر آن رشد و تحول کودک کاهش خواهد یافت و به کلی از یاد خواهد رفت. به طور کلی چنانچه کودک عادتی دارد که مادر و پدر درصدد کاهش آن هستند، می توانند با استفاده از روش های ساده زیر موجب کاهش و قطع آن شوند.
1- سعی کنید حواس کودک را پرت کنید. زمانی که درمی یابید کودک مترصد جویدن ناخنش شده است، با او صحبت کنید (بازی های کلامی بهترین روش به حرف گرفتن کودک است)، اسباب بازی به دست های او بدهید تا دست هایش درگیر بازی با آن شود و فکر ناخن جویدن به سرش نزند. در مواردی این روش ها موثر واقع می شوند و در مواردی نیز کارایی چندانی ندارند؛ در این صورت بهتر است با کمی دقت و توجه محرک های گوناگونی را که می تواند مانع از عمل جویدن ناخن در کودک شود، پیدا کنید و آنها را به کار ببرید.
2- در مواردی بهترین کاری که والدین در مقابل این عادت فرزندشان می توانند انجام دهند، آن است که هیچ عکس العملی نشان ندهند. انتقاد، اوقات تلخی، ریشخند کردن، تذکرهای ممتد (تو مثل نی نی کوچولوها مدام دستت در دهانت است)، یا تهدید و سرزنش کردن (مریض می شوی دست هایت زشت می شوند)، هیچ تاثیری در کاهش این عادت ندارند. آنها باید از روش های حمایتی همه جانبه استفاده کنند زیرا والدین نزدیک ترین افراد زندگی کودک هستند که می توانند او را در این کار کمک و هدایت کنند. اگر آنها برای کاستن از عادات ناخوشایند فرزندشان از روش های تند و خشونت آمیز استفاده کنند، نه تنها موجب کاهش آن عادت نخواهند شد، بلکه فشار عصبی بیشتری هم به کودک وارد می آورند. والدین و مربیان می توانند با الگو قرار دادن خود و آموزش روش های آرام سازی، ورزش های ساده و گوناگونی را به فرزندشان یاد بدهند. برای مثال همگی روی زمین بنشینند، نفس های طولانی بکشند، تصورات آرام بخشی در ذهن خود مرور کنند و با حفظ آرامش عضلانی خود سعی کنند شیوه های کاهش فشار عصبی را به فرزندانشان بیاموزند.
3- بنشینید و خیلی آرام درباره ناخن های فرزندتان با او صحبت کنید. از آنجایی که کودکان مایلند توجه، محبت و حمایت مادر و پدر خود را هیچ گاه از دست ندهند، تلاش می کنند با انجام خواسته های آنان رضایت شان را جلب کنند.
- به او بگویید اگر ناخن هایش را بجود، انگشتان نازیبایی خواهد داشت و نمی تواند آنها را به سایرین نشان دهد.
- از او بپرسید چه مواقعی شروع به جویدن ناخن می کند؟ شاید او دلیل به خصوصی را برای این کار توضیح دهد. به او بگویید زمانی که متوجه این عمل او شوید، با گفتن کلمه یا عبارت خاصی حاضرید به او یادآوری کنید که دست از جویدن ناخن بردارد.
- به او بگویید قصدتان آشوب به پا کردن و جر و بحث با او نیست بلکه تنها قصد دارید به او کمک کنید.
- فکر نکنید او عمداً شروع به جویدن ناخن می کند. این کار برای او به صورت عادتی مستمر درآمده است که احتمالاً قادر نیست جلوی خودش را بگیرد. اگر او واقعاً دوست دارد عادتش را ترک کند، شما می توانید به او در این کار کمک کنید.
- آیا وقتی کودک شروع به جویدن ناخن می کند و شما به او تذکر می دهید، باز هم دستش را در دهان می گذارد یا دستش را با سر آستینش می پوشاند؟ به او بگویید زمانی که یکی از دست هایش را برای جویدن ناخن بالا می آورد، سعی کند با دست دیگرش آن را بگیرد و مانع از بالا رفتن آن شود.
4- والدین می توانند از روش های رفتاردرمانی (دادن ستاره یا برچسب های عروسکی به کودک) استفاده کنند. طبق این روش ها، هر روزی که کودک ناخنش را نجود، ستاره یی به عنوان پاداش به او می دهند و چنانچه بتواند تعداد این ستاره ها را به 10 برساند، جایزه و پاداشی دریافت خواهد کرد که موجب تقویت رفتار خوشایند او (یعنی نجویدن ناخن) می شود. برای دختران خردسال، شاید بهترین پاداش مرتب کردن ناخن ها و لاک زدن یا ستاره زدن روی ناخن هایش باشد.
5- یکی دیگر از روش های مقابله با ناخن جویدن کودکان، استفاده از دستکش های تزئینی است. گروهی از کودکان زمانی که انگشتان شان را می بینند، به این کار مشغول می شوند. در حالی که اگر انگشتان آنها در دستکش باشد، هم متوجه قول خود می شوند و هم محرکی خارجی آنان را از این کار باز می دارد.
6- سعی کنید نگرش و دیدی مثبت، سازنده و شفاف نسبت به حل مشکل کودک داشته باشید. اگر هدف شما خاموش ساختن عادتی ناخوشایند در فرزندتان است، بهتر است آن را ملایم و واضح برای او توضیح دهید. سرزنش کردن و تنبیه کودکی که عادت به جویدن ناخن هایش دارد، نه تنها روش مقابله مناسبی برای درمان آن نیست، بلکه کودک را عصبی تر و لجوج تر می کند و همین امر موجب تشدید این عمل در کودک می شود. بهتر است قبل از آنکه والدین درصدد درمان و بهبودی کودک برآیند، سعی کنند عوامل مختلفی را که می تواند در تشکیل و تثبیت این عادت در فرزندشان موثر باشد، بررسی کنند. برای مثال، چه مدت است کودک شروع به جویدن ناخن کرده است؟ آیا این رفتار او عکس العملی نسبت به فشارها و استرس های عصبی است؟ آیا والدین مشاجرات طولانی دارند؟ آیا اخیراً کودک بیمار بوده است؟ و... اگر چنین است، جای امیدواری است که با تغییرات و آرام سازی محیط این عادت خود را ترک کند. آیا مدت ها است که او این عادت را دارد و آیا تاثیری بر روند زندگی عادی روزانه او (روابط خانوادگی، دوستان، آموزگاران مدرسه، جمع همکلاسی ها و...) گذاشته است؟ آیا کودک در شرایطی خاص (مکان و زمان به خصوصی) مشغول ناخن جویدن می شود؟ برای مثال، هنگام تماشای تلویزیون، نشستن در اتومبیل، بازی با همسالان و... در نظر داشته باشید تشخیص زمانی که کودک ناخن می جود یا نمی جود، در انتخاب شیوه درمان می تواند نقش مهمی داشته باشد.
7- زمانی که فرزندتان رفتارهای خویشتندارانه از خود نشان می دهد، حتماً او را مورد توجه، محبت و حمایت خود قرار دهید. برای مثال، اگر دخترتان سعی می کند کمتر ناخن هایش را بجود، برایش لاک یا انگشتری بگیرید که بتواند با نشان دادن آن به دیگران، تشویق شود عادت خود را کاملاً ترک کند یا هنگامی که پسرتان درصدد ترک عادت ناخن جویدنش برمی آید، حتماً او را با خواندن داستان های مورد علاقه اش، پارک بردن، نقاشی کشیدن و... سرگرم سازید و علت تشویق های خود را برایش توضیح دهید.
از آنجایی که هر عادتی برای اینکه کاملاً در کودک تثبیت شود، زمان می خواهد، طبیعی است که برای ترک آن هم، زمان لازم است. در بیشتر موارد، یک عادت چندان طول نمی کشد که عادت به حساب آید زیرا ممکن است حاصل یک مشکل یا بیماری جسمی باشد. برای مثال زمانی که کودکی مدام بینی اش را می مالد، شاید خشکی یا مجروح شدن مخاط بینی عامل اصلی این رفتار کودک است، یا کودکی که مدام شست خود را می مکد، شاید دچار اضطراب و پریشانی مفرط باشد.
1- سعی کنید حواس کودک را پرت کنید. زمانی که درمی یابید کودک مترصد جویدن ناخنش شده است، با او صحبت کنید (بازی های کلامی بهترین روش به حرف گرفتن کودک است)، اسباب بازی به دست های او بدهید تا دست هایش درگیر بازی با آن شود و فکر ناخن جویدن به سرش نزند. در مواردی این روش ها موثر واقع می شوند و در مواردی نیز کارایی چندانی ندارند؛ در این صورت بهتر است با کمی دقت و توجه محرک های گوناگونی را که می تواند مانع از عمل جویدن ناخن در کودک شود، پیدا کنید و آنها را به کار ببرید.
2- در مواردی بهترین کاری که والدین در مقابل این عادت فرزندشان می توانند انجام دهند، آن است که هیچ عکس العملی نشان ندهند. انتقاد، اوقات تلخی، ریشخند کردن، تذکرهای ممتد (تو مثل نی نی کوچولوها مدام دستت در دهانت است)، یا تهدید و سرزنش کردن (مریض می شوی دست هایت زشت می شوند)، هیچ تاثیری در کاهش این عادت ندارند. آنها باید از روش های حمایتی همه جانبه استفاده کنند زیرا والدین نزدیک ترین افراد زندگی کودک هستند که می توانند او را در این کار کمک و هدایت کنند. اگر آنها برای کاستن از عادات ناخوشایند فرزندشان از روش های تند و خشونت آمیز استفاده کنند، نه تنها موجب کاهش آن عادت نخواهند شد، بلکه فشار عصبی بیشتری هم به کودک وارد می آورند. والدین و مربیان می توانند با الگو قرار دادن خود و آموزش روش های آرام سازی، ورزش های ساده و گوناگونی را به فرزندشان یاد بدهند. برای مثال همگی روی زمین بنشینند، نفس های طولانی بکشند، تصورات آرام بخشی در ذهن خود مرور کنند و با حفظ آرامش عضلانی خود سعی کنند شیوه های کاهش فشار عصبی را به فرزندانشان بیاموزند.
3- بنشینید و خیلی آرام درباره ناخن های فرزندتان با او صحبت کنید. از آنجایی که کودکان مایلند توجه، محبت و حمایت مادر و پدر خود را هیچ گاه از دست ندهند، تلاش می کنند با انجام خواسته های آنان رضایت شان را جلب کنند.
- به او بگویید اگر ناخن هایش را بجود، انگشتان نازیبایی خواهد داشت و نمی تواند آنها را به سایرین نشان دهد.
- از او بپرسید چه مواقعی شروع به جویدن ناخن می کند؟ شاید او دلیل به خصوصی را برای این کار توضیح دهد. به او بگویید زمانی که متوجه این عمل او شوید، با گفتن کلمه یا عبارت خاصی حاضرید به او یادآوری کنید که دست از جویدن ناخن بردارد.
- به او بگویید قصدتان آشوب به پا کردن و جر و بحث با او نیست بلکه تنها قصد دارید به او کمک کنید.
- فکر نکنید او عمداً شروع به جویدن ناخن می کند. این کار برای او به صورت عادتی مستمر درآمده است که احتمالاً قادر نیست جلوی خودش را بگیرد. اگر او واقعاً دوست دارد عادتش را ترک کند، شما می توانید به او در این کار کمک کنید.
- آیا وقتی کودک شروع به جویدن ناخن می کند و شما به او تذکر می دهید، باز هم دستش را در دهان می گذارد یا دستش را با سر آستینش می پوشاند؟ به او بگویید زمانی که یکی از دست هایش را برای جویدن ناخن بالا می آورد، سعی کند با دست دیگرش آن را بگیرد و مانع از بالا رفتن آن شود.
4- والدین می توانند از روش های رفتاردرمانی (دادن ستاره یا برچسب های عروسکی به کودک) استفاده کنند. طبق این روش ها، هر روزی که کودک ناخنش را نجود، ستاره یی به عنوان پاداش به او می دهند و چنانچه بتواند تعداد این ستاره ها را به 10 برساند، جایزه و پاداشی دریافت خواهد کرد که موجب تقویت رفتار خوشایند او (یعنی نجویدن ناخن) می شود. برای دختران خردسال، شاید بهترین پاداش مرتب کردن ناخن ها و لاک زدن یا ستاره زدن روی ناخن هایش باشد.
5- یکی دیگر از روش های مقابله با ناخن جویدن کودکان، استفاده از دستکش های تزئینی است. گروهی از کودکان زمانی که انگشتان شان را می بینند، به این کار مشغول می شوند. در حالی که اگر انگشتان آنها در دستکش باشد، هم متوجه قول خود می شوند و هم محرکی خارجی آنان را از این کار باز می دارد.
6- سعی کنید نگرش و دیدی مثبت، سازنده و شفاف نسبت به حل مشکل کودک داشته باشید. اگر هدف شما خاموش ساختن عادتی ناخوشایند در فرزندتان است، بهتر است آن را ملایم و واضح برای او توضیح دهید. سرزنش کردن و تنبیه کودکی که عادت به جویدن ناخن هایش دارد، نه تنها روش مقابله مناسبی برای درمان آن نیست، بلکه کودک را عصبی تر و لجوج تر می کند و همین امر موجب تشدید این عمل در کودک می شود. بهتر است قبل از آنکه والدین درصدد درمان و بهبودی کودک برآیند، سعی کنند عوامل مختلفی را که می تواند در تشکیل و تثبیت این عادت در فرزندشان موثر باشد، بررسی کنند. برای مثال، چه مدت است کودک شروع به جویدن ناخن کرده است؟ آیا این رفتار او عکس العملی نسبت به فشارها و استرس های عصبی است؟ آیا والدین مشاجرات طولانی دارند؟ آیا اخیراً کودک بیمار بوده است؟ و... اگر چنین است، جای امیدواری است که با تغییرات و آرام سازی محیط این عادت خود را ترک کند. آیا مدت ها است که او این عادت را دارد و آیا تاثیری بر روند زندگی عادی روزانه او (روابط خانوادگی، دوستان، آموزگاران مدرسه، جمع همکلاسی ها و...) گذاشته است؟ آیا کودک در شرایطی خاص (مکان و زمان به خصوصی) مشغول ناخن جویدن می شود؟ برای مثال، هنگام تماشای تلویزیون، نشستن در اتومبیل، بازی با همسالان و... در نظر داشته باشید تشخیص زمانی که کودک ناخن می جود یا نمی جود، در انتخاب شیوه درمان می تواند نقش مهمی داشته باشد.
7- زمانی که فرزندتان رفتارهای خویشتندارانه از خود نشان می دهد، حتماً او را مورد توجه، محبت و حمایت خود قرار دهید. برای مثال، اگر دخترتان سعی می کند کمتر ناخن هایش را بجود، برایش لاک یا انگشتری بگیرید که بتواند با نشان دادن آن به دیگران، تشویق شود عادت خود را کاملاً ترک کند یا هنگامی که پسرتان درصدد ترک عادت ناخن جویدنش برمی آید، حتماً او را با خواندن داستان های مورد علاقه اش، پارک بردن، نقاشی کشیدن و... سرگرم سازید و علت تشویق های خود را برایش توضیح دهید.
از آنجایی که هر عادتی برای اینکه کاملاً در کودک تثبیت شود، زمان می خواهد، طبیعی است که برای ترک آن هم، زمان لازم است. در بیشتر موارد، یک عادت چندان طول نمی کشد که عادت به حساب آید زیرا ممکن است حاصل یک مشکل یا بیماری جسمی باشد. برای مثال زمانی که کودکی مدام بینی اش را می مالد، شاید خشکی یا مجروح شدن مخاط بینی عامل اصلی این رفتار کودک است، یا کودکی که مدام شست خود را می مکد، شاید دچار اضطراب و پریشانی مفرط باشد.
پایان.
دکتر دارابی(روانشناس بالینی و استاد دانشگاه).
منبع: بانک مقالات فارسی
کلمات کلیدی=ناخن جویدن کودک-علت ناخن جویدن توسط کودک-روانشناسی ناخن جویدن-ناخن جویدن و درمان ان-دلائل ناخن جویدن در کودکان-مهمترین علت ناخن جویدن در کودکان-دلایل اصلی ناخن جویدن-مهمترین علتهای ناخن جویدن در کودکان و نوجوانان و بزرگسالان...مرکز مشاوره کودکان برای ناخن جویدن-دکتر روانشناس در درمان ناخن جویدن کودکان .
نوشته شده توسط:دکتر جعفر دارابی-روان شناس بالینی و استاد دانشگاه.
سیستم مشاوره اینترنتی یا مشاوره تحت وب چیست؟
با نوجه به راه اندازی سیستم مشاوره اینترنتی سازمان بهزیستی کشور گزارشی از مزایا و معایب این سیستم در ذیل جهت علاقمنندان ارائه میگردد:
پیشرفت فناوری و پیچیدگی زندگی امروز منجر به بروز بحرانهای مختلف فردی و اجتماعی شده که این امر خود ناراحتیهای روانی، تقلیل روابط و افول ارزشهای انسانی را به دنبال داشته است.
امروزه گسترش وسایل ارتباط جمعی و پیچیدگی روابط اجتماعی ضرورت استفاده از سایر شیوههای مشاوره از جمله مشاوره اینترنتی را ایجاب کرده است.
مهشید مرادی – کارشناس دفتر مشاوره و خدمات روانشناختی معاونت پیشگیری سازمان بهزیستی کشور
مشاوره اینترنتی یکی از شیوههای مداخلاتی جدید است که به سرعت در سرتاسر جهان گسترش کمی و کیفی یافته و به دلیل ارزان بودن، ناشناخته ماندن، صرفهجویی زمانی و قابلیت دسترسی در هر جایی اکه رایانهای وجود داشته باشد از استقبال قابل توجهی در جهان برخوردار شد.
در حال حاضر در عصر الکترونیک و همهگیر شدن شبکههای وسیع اطلاعرسانی کامپیوتری پدیده مشاوره اینترنتی در انواع و اشکال متعددی ارایه میشود و در ۱۵ سال اخیر این خدمات روبه افزایش بوده است. متقاضیان از طریق ویدئو کنفرانس، اتاق گفتوگو و پست الکترونیکی با روانشناسان متخصص ارتباط برقرار میکنند.
مشاوره اینترنتی یکی از شیوههای مداخلاتی جدید است که فرد به منظور مشاوره با یک متخصص به عنوان راهنما از طریق پست الکترونیک(e-mail) یا مکالمه(chat) با ویدئو میتواند از آن در زمینههای مختلف استفاده کرده و سوالات خود را مطرح کند.
این نوع از مشاوره می تواند در زمینه تحصیلی، حقوقی، روانشناسی و… باشد.
مشاوره اینترنتی با نامهای e-theraphy ، online counseling، اینترنتتراپی، مشاوره مجازی، ایمیلتراپی یا theraphy online خوانده میشود ولی بیشتر به نام e-counseling معروف است.
هدف کلی از راهاندازی مشاوره اینترنتی در سایت سازمان بهزیستی کشور کاهش آسیبهای اجتماعی است ولی از اهداف اختصاصی آن میتوان از دسترسی بیشتر و راحتتر مردم به ویژه جوانان به خدمات مشاورهای سازمان بهزیستی، ایجاد اتاق گفتوگو برای مشاوران به منظور تبادل اطلاعات، اطلاع رسانی و دسترسی به اطلاعات به روز موضوعات سلامت روان برای عموم مردم، اطلاعرسانی و دسترسی به اطلاعات به روز علم روانشناسی و مشاوره برای مشاوران نام برد.
در ضرورت و اهمیت مشاوره اینترنتی میتوان گفت که مشاوره اینترنتی فرصتی برای فرد به منظور مشاوره با یک متخصص به عنوان راهنما برای دادن بازخورد و حمایت است.
این جلسات میتواند یکبار یا چندین جلسه باشد. افرادیکه مشاوره اینترنتی را انتخاب میکنند تمایل به ارایه مسایلی دارند که راهحلهای کوتاهمدت دارد.
مشکلاتی که در مشاوره اینترنتی بیشتر به چشم میخورد عبارتند از: ارتباطات خانوادگی، مشکلات ارتباطی مسائل خانوادگی، مسائل جنسی، سازگاری با ناتوانی جسمی، تعارض بین والد و فرزند، طلاق، اختلالات تغذیه و…
برخی مشاوران از مشاوره اینترنتی به عنوان یک مکمل ارتباط مشاوره حضوری استفاده میکنند یک تبادل گهگاهی ایمیل یا جلسات ایمیل برای هدایت( کنترل) شرایط خاص یا کار در بین جلسات میتواند موثر باشد. مشاوره از راه دور برای متخصصان میتواند کارهای عملی آنها را تنوع ببخشد و یک منبع درآمدی برای آنان باشد.
بعضی از افراد مشاوره اینترنتی را به علت اینکه میتوانند با صراحت بیشتری مطالب خود را بیان کنند و کمتر دچار قطع یا اختلال در ارتباط میشود و با ساعات کاری مشاور و مراجع هماهنگی بیشتری دارد و زمان کافی برای فکر کردن پیش از صحبت کردن دارد را به مشاوره حضوری یا تلفنی ترجیح میدهند.
انواع مشاوره اینترنتی عبارتند از:
مشاوره فردی مبتنی بر ایمیل
مشاوره فردی مبتنی بر مکالمه
مشاوره زوجی مبتنی بر مکالمه
مشاوره گروهی مبتنی بر مکالمه
مشاوره فردی مبتنی بر تصویر(ویدئو)
مشاوره زوجی مبتنی بر تصویر(ویدئو)
مشاوره گروهی مبتنی بر تصویر(ویدئو)
مزایای مشاوره اینترنتی
فرد ممکن است درمان اینترنتی را به عنوان یک جایگزین به چندین علت انتخاب کند: ناشناخته ماندن مراجع: فرد به راحتی میتواند تمام مسائل خود را بدون اینکه شناخته شود بیان کند.
دیده نشدن مراجع: ظاهر فرد یا صدای فرد مخفی مانده و غیرقابل رویت است همین طور بالعکس.
عکسالعملهای به تأخیر افتاده: میتوان به هر چیزی که فکر یا احساس میشود بدون سانسور به هر زبانی آن را عنوان کرد.
بیطرفی: در تعامل حضوری فرد ممکن است از بیان بعضی موارد احساس خجالت و ناراحتی کند مثلاً به خاطر نوع کار، نژاد، قدرت و… ولی در این نوع ارتباط فرد به این مسائل توجهی ندارد.
محرمیت و سهولت دسترسی: افراد کمرو یا مضطرب در رو در رویی با یک مشاوری که سوالات شخصی مطرح میکند و یا افرادی که در محیطهای دور افتاده قرار گرفتهاند و از مشاوران و مراقبان سلامت روانی به دور هستند، میتوانند از این خدمات استفاده کنند.
صرفهجویی در وقت: این نوع از مشاوره میتواند به افراد پرمشغله که زمان کافی برای استفاده از مشاوره حضوری را ندارند بسیار کمککننده باشد و به راحتی از منزل خود یا یک دفتر کامپیوتری با فردی متخصص تماس بگیرد.
صرفهجویی در هزینه: با داشتن یک دستگاه رایانه به راحتی میتوان از این نوع مشاوره استفاده کرد و از هزینههای نسبتاً بالای مشاوره حضوری معاف شد. این مبلغ بسیار کمتر از نصف مبلغ مشاوره حضوری است. مشاوره اینترنتی همچنین برای افرادی که دچار آسیب شنوایی، گفتاری یا مشکلات زبانی هستند، بسیار مناسب است.
بسیاری از مراجعهکنندگان سوالات و مسائلی را عنوان میکنند که قبلاً نیز عنوان شدهاند با کمک سایت و استفاده از هویت مجازی برای مراجعهکنندگان تمامی مردم میتوانند بدون صدمه زدن به حریم شخصی یکدیگر به مطالعه سوالات دیگران و پاسخ مشاور بپردازند.
بطور کلی برای اشخاص خجالتی یا مضطرب یا آنهایی که در مکان دورافتادهای هستند و دسترسی به مشاور ندارند و افرادیکه تمایلی به مشاوره حضوری ندارند این وسیله ارتباطی شیوه نوینی برای ایجاد انگیزه درمانی باشد.
از طرف دیگر مشکلات سطحی و تعارضات جزئی میتواند با رعایت محرومیت و رازداری بدون جابجایی مکانی و صرفهجویی زمانی برطرف شود این وسیله میتواند شیوه خوبی برای شروع یک ارتباط درمانی است در مشاوره اینترنتی مشاور و مراجع میتوانند در دو شهر یا در دو کشور مختلف باشند.
از معایب این نوع مشاوره میتوان به دسترسی نداشتن تمام آحاد مردم از جمله شهرستانهای کوچک به دستگاه رایانه و مودم و اینترنت اشاره کرد و فقط کسانی میتوانند از این روش استفاده کنند که حداقل اطلاعاتی در زمینه استفاده از کامپیوتر و اینترنت داشته باشند.
در ضمن فرد نمیتواند بلافاصله پس از طرح سوال پاسخ خود را دریافت کند و باید مدتی(معمولاً ۴۸ ساعت بعد) را منتظر بماند. مگر اینکه پس از ارتقاء این نوع مشاوره، مشاورانی مخصوص به صورت online در تمام ساعات مسئول پاسخگویی به سوالات مطرح شده در اینترنت باشند.
آیا درمان اینترنتی برای همه افراد مناسب میباشد؟
درمان اینترنتی برای کسانیکه دچار بحران جدی هستند مناسب نیست.
درمان اینترنتی یک تکنیک جدید است و فرد باید ریسکهای آن را بپذیرد و نمیتواند جایگزین مشاوره حضوری شود.
فرد باید مهارت نوشتاری در بیان مطالب خود را داشته باشد. اگر فردی علاقه به نوشتن ندارد یا خلاصه مینویسد مشاوره اینترنتی نمیتواند برایش خیلی مفید باشد.
فرد باید علاقمند به ابراز اطلاعات خود به مشاور باشد یعنی در مورد خود احساسات و افکارش اطلاعات درستی به مشاور بدهد، در غیر این صورت به خودش صدمه میزند.
اگر شرایط فرد پیچیده یا مشکل بسیار جدی وجود داشته باشد درمان اینترنتی میتواند فقط به عنوان یک راهحل کوتاهمدت گزینه مناسبی باشد.
نتیجهگیری:
طرح راهاندازی مشاوره اینترنتی در سایت سازمان بهزیستی توسط دفتر مشاوره و خدمات روانشناختی و با همکاری دفتر روابط عمومی اجرا شده است.
در این طرح از ۳ تا ۴ مرکز مشاوره غیردولتی حضوری در شهر تهران که دارای مشاوران حاذق و ورزیدهای است برای جوابگویی به سوالات مطرح شده در سایت استفاده میشود و این پاسخها باید ظرف حداکثر ۴۸ ساعت در سایت درج شود.
به طور کلی این نوع مشاوره نسبت به سایر روشهای مشاوره جدید و بدیع بوده و میتوان پیشبینی کرد که با تبلیغات گسترده جوانانو قشر تحصیل کرده و شاغل که وقت کمی برای استفاده از خدمات مشاوره حضوری دارند از آن استقبال قابل توجهی کنند.
بنابراین ما در حرفه مشاورره نه تنها باید این فناوری جدید را نادیده نگیریم، بلکه باید از آن بهرهمند شویم و آن را برای پیشبرد حرفه خود و عرضه خدمات بهتر به مراجعان خود به کار بگیریم.
با وجودی که در این مقطع موارد نامطلوبی در پیشرفتهای جدید فناوری دیده میشود، اما مزایای و نویدهای آن مراتب بیشتر است و ما باید نظر به آینده داشته باشیم، نه اینکه در گذشته زندگی کنیم.
منبع :سایت سازمان بهزیستی کاشان.
اظهار نظر اینجانب:
این گونه خدمات در حد مشاوره های ساده و برای افرادی که بودجه مالی لازم را برای مشاوره های حضوری ندارند از هیچ چی شاید بهتر باشد.ضمنا باید دید چه افرادی به عنوان مشاور برگزیده میشوند .ایا مراجع میداند با چه کسی و با چه سطح تحصیلات در حال مشاوره در امور مهم زندگی خود است؟.ایا افرادی که برای مشاور انتخاب میشوند صلاحیت علمی لازم را دارند؟.ایا اموزشهای لازم را دیده اند؟و یا اینکه مثل مراکز مشاوره حضوری سازمان بهزیستی و شهرداری از لیسانسهای روانشناسی که هنوز الفبای مشاوره را نیز خوب نمیدانند استفاده میشود برای خالی نبودن عریضه.امیدوارم این برنامه سازمان بهزیستی این نقاط ضعف را نداشته باشد و مردم را از اینی که هستند سر در گمتر نکنند.انشا ا...
کلمات کلیدی:مشاوره اینترنتی-روانشناس اینترنتی-درمان اینترنتی-مشاوره و رواندرمانی اینترنتی-مشاوره خانواده اینترنتی-مشاوره ازدواج اینترنتی-مشاور و روانشناس اینترنتی-مشاوره اینترنت-روانشناس اینترنت-ازدواج و مشاوره اینترنت و تحت وب-مشاوره تحت وب-مشاوره وب.
نوشته شده توسط:دکتر جعفر دارابی-روان شناس بالینی و استاد دانشگاه.
دکتر نهضت فرنودی روانشناس بالینی مقیم لس آنجلس در امریکا.
با بچه های (نوجوان)طلاق چه باید کرد؟
فرزندان طلاق را به چهار گروه سنی تقسیم کردیم. از تولد تا سه سالگی- از سه سالگی تا شش سالگی- از شش سالگی تا 13 سالگی و بالاخره از 13 سالگی تا 18 سالگی. در شماره های قبلی عوارض و عواقب طلاق را بر روی کودکان تا 13 ساله بررسی کردیم و از بکن و نکن هائی که به کودکان یاری می دهد که از این تونل وحشت، راحت تر عبور کنند لیستی در اختیار والدین گذاشتیم. در این شماره فزرندان 13 تا 18 ساله را که باید با طلاق والدین به نوعی سازگاری کنند مورد بحث قرار می دهیم.
نوجوانان
(فرزندان 13 تا 18 ساله) خانواده های طلاق
در این مرحله از زندگی، نوجوانان بیشترین فکر و نیروی روانی شان صرف فرم بخشیدن به هویت و فردیت خویش است. در واقع نوجوانان میل و گرایش ویژه ای به جدا شدن از خانواده و بیرون رفتن از میدان مغناطیسی عاطفی خانواده را دارد. زیرا در این دوره است که او باید کم کم انسان و فرد خود بشود و دنیا را مستقیم و نه از پشت عینک والدین خود تجربه کند. به همین دلیل بیشتر وقت و فکر او متوجه دوستان و هم ردیفان اوست. چالش های نوجوانان وقتی که با خبر جدائی والدین روبرو می شوند در چند موضوع خلاصه می شود. مهم ترین چالش این است که نوجوان در ذهن و دادگاه درونی خودیکی از والدین را مقصر می بیند و نسبت به والد دیگر احساس مسؤلیت و نگرانی پیدا می کند. گاهی اوقات نوجوان به حمایت از والدی که در چشم او ستم دیده است با والد دیگر خود به ستیز بر می خیزد و علیه او جبهه می گیرد. و این دوپارچگی درونی در نوجوانی خشم واضطراب ایجاد می کند و از جائی که نوجوانی خود دوره نوسانات تند و تیز خٌلقی و احساسی است، نوجوان خانواده طلاق بیشتر از هم ردیفان خود هیجانی است و گاه از هم سن و سالان خود فاصله می گیرد و منزوی می شود. تأثیر دومی که طلاق روی نوجوانان دارد این است که ثبات عاطفی ، وفاداری و اعتماد را نسبت به روابط عاطفی خود با دوست و محبوب خود نیز از دست می دهد. روزی نوجوانی در مطب خصوصی من در پاسخ به این سؤال که چرا با دوست دخترت بهم زدی؟ با لبخند تلخی گفت:«چرا وقت خودم را تلف کنم و انرژی خرج چیزی کنم که بی فایده است.» و بلافاصله گفت:«رابطه یعنی خانه روی ماسه ساحل!» با اولین موج خراب می شود.
آدم تا بچه است با امید خانه شنی می سازد وقتی بزرگتر شد به این کار بیهوده می خندد. مادر و پدرم بعد از 21 سال فهمیدند که ازدواج کار بیهوده ای است. و من از حالا می دانم رابطه یعنی ساختن خانه روی ماسه. مهم ترین چیزی که والدین در این بحران های جدی(طلاق) باید به خاطر بسپاریداین است که نوجوانان بر خلاف بی تفاوتی ظاهری که ممکن است نشان بدهد در عمق درگیر طوفانی جدی است و از مادر و پدر هر دو به شدت عصبانی است. بهترین کار والدین این است که در زندگی نوجوانان خود حضور داشته باشند. با دوستان او ارتباط و از فعالیت های فوق برنامه او آگاه باشند. گفتگوی خصوصی با نوجوانان و سخن از طلاق و احساسات مربوط به آن ضروری است اگر چه نوجوانان در ابتدا امتناع می ورزد.
رعایت نکات زیر مهم است:
• به گفتگو با نوجوانان اهمیت بدهید حتی اگر کلمات آنان مطابق سلیقه شما نیست.
• اجازه ندهید که نوجوانان از آب گل آلود ماهی بگیرند و از اختلاف شما با هم خود خواهانه امتیازاتی بگیرد که در دراز مدت به ضرر اوست.
•نوجوانان خود را روانشناس و مشاوره خود قرار ندهید و به بهانه اینکه کسی دیگر را ندارید، با او درد دل نکنیدو به خصوص خشم خود را از همسر سابق خودبا او در میان نگذارید.
•هر جا که لازم است با همسر سابق خود همراهی و همکاری کنید، زیرا سود نوجوان شما در کار است، کار را به لجاجت نکشانید.
• برنامه زندگی نوجوان خود را با موافقت خود او و زمانی که مایل است با شما و یا همسر شما باشد تنظیم کنید، ولی مراقب باشید که نوعی انضباط و حساب و کتاب در کار باشد.
انتظارات زیر از نوجوان خانواده طلاق، انتظاری بی جاست
• اینکه نوجوان داوطلبانه باب گفتگو با شما را باز کند.
• اینکه نوجوان از جدائی شما عصبانی و تلخ نباشد و مونس و همدرد شما بشود.
• اینکه نوجوان دیگر بچه نیست و با کج خلقی و عصبانیت خود نباید به مسائل طلاق شما اضافه کند.
• اینکه نوجوان درباره پدر یا مادر همان احساس خشم و تقصیر و نفرتی را داشته باشد که احتمالاً شما دارید.
• اینکه دلشوره های مادی و معنوی شما نوجوانان را همیشه در جنگ طلاق، محافظ شما نگه می دارد و طرفدارای او ابدی است.
با چشم و گوش باز و با همکاری نزدیک با همسر خود در نقش مادری و پدری در کنار هم باشید تا این دوره حساس را نوجوان شما بی خطر سپری کند.
به نوجوانان طلاق اطمینان بدهید که :
• در وقایع مهم زندگی مثل فارغ التحصیلی، ازدواج،... به عنوان مادر و پدر و بسیار محترمانه شرکت خواهید داشت وخواسته آنها هرچه باشد محترم می شمارید.
• بگذارید که فرزندان بزرگ و جوان شما برنامه های خانوادگی را طراحی و تنظیم کنند و شرکت در آنها را الویت خود قرار بدهید.
• به نوجوان خود نشان بدهید که سلامت و بهزیستی مادر یا پدر او،از اولویت های شما نیز هست.
• در زمان مناسب در حضور فرزند نوجوان و یا جوان خود به او بگویید که می دانید که تصمیم شما برای طلاق، ضربه ای عاطفی به آنها زده و می ادنید که عبور از تونل وحشت برای آنها اسان نبوده است و بابت این سختی هر دو متأسف و متأثرید.
همانگونه که در بخش نخست این مقاله اشاره کردم، طلاق تصمیمی دشوار و بحرانی جدی است و ایکاش خانواده، از تمام امکانات موجود یاری بگیرد که وارد این دوره سخت و دشوار نشود. ولی اگر چاره ای جز طلاق نبود حداقل باید«طلاق نسبتاً سالم و کم دردسر» را به طلاق های جنون آمیز و تخریبی ترجیح داد.
جملات زیر را از زبان کودکان طلاق نقل می کنم تا بدانید آنها از والدین خود چه انتظاری دارند.
پسر 7 ساله ای که سه سال است مادر و پدرش طلاق گرفته اند می گوید:« فقط دعا می کنم مامان و بابا با هم دوست باشند و دعوا نکنند.»
دختر 9 ساله ای که والدین به علت مشروبخواری پدر از هم جداشده اند می گوید:«پدر عزیزم، ایکاش دیگه مشروب نخوری و حرفهای بد به مادر نزنی. من مادر را دوست دارم.»
دختر 10 ساله:« من از مادرم متنفر می شوم وقتی می گوید که پدر من بدجنس و احمق بود.»
پسر 10ساله:«من خیلی می ترسم چون پدرم میگه من و او به کالیفرنیا خواهیم رفت و من دیگر مادر دیوانه ام را نخواهم دید. من فکر نمی کنم مادرم دیوانه است، تازه اگر باشد بیشتر به من احتیاج داره.»
دختر 9 ساله ای در دفترچه خاطراتش نوشته:« من از مشاوری که با من حرف میزنه متنفرم، او از قانون، از ساعات ملاقات و ... با من حرف می زنه. او چه می دونه درد من چیه؟ من قوانین خودم را دوست دارم. قوانین من خیلی ساده است.
• مامان و بابا، با هم دعوا نکنید.
• یک دفعه تو برنده باش ، یک دفعه آن یکی
• حرف بد به هم نزنید چون خیلی همدیگر را آزرده می کنید.
• عادات بد خود را ترک کنید.
• به جای اینکه روزی چند دفعه به من بگویید I Love you یک دفعه به همدیگر بگویید.
• گاهی به همدیگر بگویید O.K
منبع:سایت پرشین وی
نوشته شده توسط:دکتر جعفر دارابی-روان شناس بالینی و استاد دانشگاه.
دکتر سعید شاملو پدر روانشناسی بالینی ایران.
-شادروان دکتر سعید شاملو که اینجانب افتخار شاگردی ایشانرا در درسهای روانشناسی بالینی و بهداشت روانی (مقطع دکتری ) در دانشگاه علوم بهزیستی تهران را دارم ،بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران است. او در سال 1308 در ملایر چشم به جهان گشود. پس از طی دوران دبستان و دبیرستان برای ادامه ی تحصیل به کشور آمریکا رفت. در آنجا در دانشگاه جورج واشنگتن ، دانشگاه ایالتی واشنگتن و دانشگاه ایلی نویز به دریافت درجات کارشناسی ، کارشناسی ارشد و دکتری در روانشناسی بالینی و فوق دکتری در روان درمانی نایل آمد. سپس در آمریکا دو سال با سمت استادیاری به تدریس پرداخت و نیز در بخش روانپزشکی بیمارستان ایلی نویز به عنوان روانشناس بالینی بخش، به فعالیت پرداخت. پس از بازگشت به ایران،از سال 1340 تا 1342 در دانشکده پزشکی شهید بهشتی (دانشگاه ملی ایران) به تدریس و تحقیق و فعالیت بالینی پرداخت. از سال 1342 تا 1373 در دانشگاه تهران، سپس دانشگاه علوم پزشکی تهران با سمت های استادیاری ، دانشیاری و استادی به تدریس و تحقیق و ارایه خدمات بالینی اشتغال داشت. در سال 1373 ، گروه روانشناسی دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی را تاسیس کرد و از آن سال استادی و مدیریت همان گروه را بر عهده داشت. پروفسور سعید شاملو بانی تجدید حیات انجمن روانشناسی ایران بوده و در دوره های اول، دوم و پنجم ریاست هیات مدیره انجمن را نیز بر عهده داشتند. ایشان همچنین از پیشگامان طراحی سازمان نظام روانشناسی بود. پروفسور سعید شاملو از سوی «مرکز بین المللی شرح حال نویسی» (IBC) در کمبریج انگلستان به عنوان نامزد مرد سال 2004 انتخاب شدند. این عنوان تنها به معدودی از برگزیدگان اعطا می گردد که دستاوردها و پیشگامی آنها در جامعه بین المللی برجسته باشد و انتخاب پروفسور شاملو از میان دهها هزار فرد لایق دیگر ، به درستی نشاندهنده قدر و ارزش اقدامات علمی ایشان است. برگزاری دومین کنگره بینالمللی روان درمانی در شرق و كفتگوی بین تمدنها كه بیش از 60 مهمان از تمام قاره های جهان در آن شركت داشته اند ، برجسته ترین فعالیت علمی پروفسور شاملو در آخرین پاییز زندگانی وی بود. پروفسور شاملو ریاست و سمت دبیر کمیته علمی این کنگره را بر عهده داشتند. پس از برگزاری دومین کنگره بین المللی روان درمانی در شرق ، تعهد علمی و حساسیت پروفسور شاملو به مسایل حرفه ای، وی را، که سالها از بیماری قلبی رنج می برد و لازم بود از هر فعالیت همراه با استرس دوری جوید، برای چندمین بار روانه بیمارستان کرد. اما تن خسته و رنجور بنیان گذار روانشناسی بالینی ایران، که هفته ها بی خوابی و فشار روانی را تحمل کرده بود، اینبار توان مقابله با بیماری را نداشت. دکترشاملو یك هفته پس از برگزاری این كنگره بینالمللی دچار حمله قلبی شد. پروفسور شاملو بلافاصله پس از ترخیص از بیمارستان و با وجود توصیه پزشك معالج مبنی براستراحت، به دانشگاه مراجعه كرد تا به امور جاری گروه، دانشجویان و انجمن روانشناسی ایران رسیدگی كند. چند روز پس از مراجعت به دانشگاه بار دیگر دچار حمله قلبی شد و از آن پس در بیمارستان بستری بود تا سرانجام در صبحگاه روز دهم دی ماه 1383 قلبی که به دلها آرامش می بخشید به آرامش ابدی پیوست. روز یازدهم دی ماه، دانشجویان پروفسور شاملو که بسیاری از آنها خود به کسوت استادی درآمده اند با پدر روانشناسی بالینی وداع گفتند و ایشان را تا قطعه هنرمندان بهشت زهرا بدرقه نمودند. خاطره ای با دکتر شاملو: دکتر شاملو در عین حالی که در کارش بسیار جدی و سخت کوش بودند ، روحیه طنزی نیز داشته اند و حتی گاهی در کلاس با سن و سال بالایی که آنزمان داشته اند، در حین تدریس برای دانشجویان جوک هم تعریف می کردند که یکی از جوکهای او از یادم نمی رود(متاسفانه نمیتوانم اینجا تعریف کنم).خاطره دیگر که به جدیت او مربوط است اینکه ،یک بار دانشجویان از او خواستیم که یک عکس یادگاری بگیریم.خرداد سال 76بود(یادش به خیر).فضای دانشگاه علوم بهزیستی هم بسیار سرسبز بود .به پیشنهاد دانشجویان خواستیم در خارج از اطاق استاد و در حیاط دانشگاه عکس بگیریم.درست در لحظه ای که آماده گرفتن عکس بودیم یکی از همراهان بیمار که مریضش بستری بود نامه ای از بیمارستان برای دکتر شاملو آوردند که ایشان باید آنرا امضا میکرد و بعد معرفینامه ای برای او مینوشت.دکتر شاملو به او نگفت که منتظر باش من عکس بگیرم بعد میام،به ما گفت شما منتظر باشید من کار این خانم را انجاد بدهم بعد می آییم با هم عکس میگیریم.در حالیکه کار عکس گرفتن ما دو دقیقه هم وقت نیاز نداشت.این موضوع برای من بسیار جالب و آموزنده بود زیرا عکس گرفتن جنبه کاری نداشت ولی کار آن مراجع جزو وظیفه کاری استاد بود. خاطره دیگرم از استاد به سال ۸۳مربوط میشود .در تابستان این سال همایشی بین المللی در زمینه روانشناسی بالینی در دانشگاه علوم پزشکی تهران(جنب بیمارستان میلاد)برگزار بود و استاد شاملو هم رئیس این همایش بود.من استاد را سالها زیارت نکرده بودم(از سال 76).در بیرون از همایش و در سالن دانشگاه استاد را دیدم.با توجه به بیماری و کهولت سن استاد شاملو،با خودم گفتم استاد که مارا به یاد ندارد و الان باید خودم را معرفی کنم که کی هستم و چه سالی با استاد درس داشتم و...به استاد سلام کردم و او را بوسیدم و برخلاف انتظار استاد خوب مرا شناخت و این جمله را گفت:خیلی بی معرفتی،نباید یه سری به من بزنی. دوباره او را بغل کردم و بوسیدم و از او به این خاطر عذرخواهی کردم.از نظر من استاد سعید شاملو نمونه یک انسان کامل و به قول مازلو خودشکوفا بود.روحش شاد و قرین رحمت الهی باشد.آمین. نام و كارهایش جاودان و راهش پررهرو باد
کلمات کلیدی=دکتر سعید شاملو بهترین روانشناس بالینی ایران-سعید شاملو-سعید شاملو روانشناس بالینی ایران-کتاب دکتر سعید شاملو-شملو شاملو شاملو-دکتر سعید شاملو بنیانگذار روانشناسی بالینی ایراk-روانشناس بالینی خوب-بهترین روانشناس بالینی در تهران-بهترین دکتر روانشناس بالینی در ایران-بهترین دکتر بالینی-بهترین دکتر مشاوره-بهترین دکتر رواندرمان-بهترین دکتر رواندرمانگر-بهترین دکتر رواندرمانگر در تهران-بهترین روانشناس بالینی در تهران.دکتر روانشناس با تجربه در تهران-دکتر روانشناس حاذق و خوب-دکتر روانشناس عالی-مرکز مشاوره و رواندرمانی-مرکز مشاوره خوب در زوجدرمانی و ازدواج.
ویژگیهای یک روانشناس خوب.(روانشناس خوب یا دکتر روانشناس خوب را چگونه بشناسیم و معرفی کنیم).
سه شنبه 8 آذر 1390
نوشته شده توسط:دکتر جعفر دارابی-روان شناس بالینی و استاد دانشگاه.
-روانشناس خوب چه ویژگیهایی دارد؟
یک روانشناس خوب علاوه بر دانش کافی در زمینه روانشناسی، میبایست دیدی خالی از قضاوت و سرشار از درک و همدلی داشته باشد. این درک و همدلی باید به گونهای باشد که فرد مراجعهکننده به راحتی حرفها و مشکلات خود را بیان کند و از مقاومت برای ابراز مشکلات خود بپرهیزد. در واقع یک متخصص روانشناسی میبایست رابطهای عمیق با افراد برقرار کند؛ تا آنها بستری مناسب برای بیان مشکلاتشان فراهم ببینند. یک روانشناس در هر جامعهای که مشغول به ارائه خدمت به افراد جامعه است، نمیبایست اعتقاداتش با اعتقادات مورد قبول در جامعهاش بسیار فاصله داشته و کاملاً متفاوت باشد؛ چون ممکن است به جای اینکه کمک حال جامعه باشد، خود ایجادکننده اختلال و مشکل در جامعه باشد. همچنین میبایست از لحاظ فرهنگی، مذهبی و تربیتی جامعه خود را شناسایی کرده و به آیین و رسوم حاکم بر جامعه اشراف کامل داشته باشد. طبعاً در این حالت اگر روانشناس از فردی ایراد و یا اشکالی بگیرد، به غرضورزی و تعصب تعبیر نخواهد شد. این موضوع خود یکی از خصایص روانشناس خوب است. از جمله خصایص دیگر روانشناسان این است که: • بیمار یا مراجع انگیزه کافی برای ادامه درمان و مشاوره را در خلال امر مشاوره حاصل کند. باید توجه داشت که ادامه درمان رابطه مستقیم با انگیزه فرد دارد. یعنی فرد مراجعهکننده بنا به خواست خود و نه با اجبار دیگران اقدام به استمداد از متخصص کرده باشد. همچنین وقتی فردی به متخصص اطمینان میکند، این موضوع خود زمینه ایجاد انگیزه برای مراجعه بعدی را فراهم میکند و فرد مراجعهکننده به این اعتقاد میرسد که روانشناس قادر به حل مشکل وی است. • یک متخصص باید کاردان و آگاه بر بسیاری از معیارهای رفتاری، اعتقادی و تربیتی جامعه باشد. به همین دلیل متخصصی که این معیارها را نمیشناسد، نمیتواند متخصصی خوب و کارآمد برای جامعه خود باشد. البته گفتنیست که این متخصص میتواند به برخی از رفتارهای جامعه اشکال و ایراد بگیرد. اما در مجموع میبایست تفکرات حاکم بر جامعه خود را قبول داشتهباشد و بپذیرد. • رازدار باشند. • زمانیکه در حال حل مشکلات افراد مراجعهکننده هستند، درگیر حل مشکلات شخصی خود نباشند. • نباید به افراد مراجعهکننده این نگرش را داشته باشد که آنها افرادی فاقد شعور و درک هستند، بلکه با این دید به آنها بنگرند که بیمارند.
پس به موارد زیر توجه کنید:
1-یک مشاور خوب و روانشناس خوب آن است که مراجع با او احساس راحتی و احساس امنیت میکند.
۲-روانشناس خوب با حوصله و بردبار است و برای درک مشکل شما عجول نبوده و کم حوصلگی نمیکند.
۳-روانشناس خوب رازدار است.
۴-روانشناس خوب انگیزه دارد مشکل شما را درک کند و به شما کمک کند.
۵-روانشناس خوب اطلاعات همه جانبه ای دارد و با سواد است و حرفش به دلتان می نشیند.او خود را با آخرین تئوریها و روشهای درمانی هماهنگ میکند و اصطلاحا آپ تو دیت است.
۶-روانشناس خوب متین و باوقار است و از لودگی و جلف بودن به دور است.
۷-روانشناس خوب یک محقق است و با آخرین اطلاعات روز در ارتباط است.او برای تایید حرفها و توصیه های خود به شما کتابهای مربوطه را پیشنهاد میکند چون نمیترسد شما مچ او را بگیرید.
۸-روانشناس خوب در مورد شما قضاوت نمی کند و شما را محکوم یا سرزنش نمیکند.
۹-روانشناس و مشاور خوب از حرفهای شما تعجب نمیکند. حتی اگر مرتکب قتل شده باشید.
۱۰-روانشناس خوب شما را آنگونه که هستید می پذیرد.یعنی پذیرش بی قید و شرط دارد.
۱۱-روانشناس خوب هیز نیست.او چشم پاک هست و اینرا خانمها به سادگی با حس قوی خود تشخیص میدهند.
۱۲-روانشناس خوب دارای آثار علمی و پژوهشی است و فقط مصرف کننده اطلاعات دیگران نیست،چون او خلاق است.
۱۳-روانشناس خوب دارای تجربه بالا در مشاوره و رواندرمانی است و عاشق کارش است.او با انگیزه کار میکند.
۱۴-روانشناس خوب آراسته و دارای جاذبه فیزیکی و شخصیتی هست.
۱۵-روانشناس خوب دارای مجوز رسمی از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره است و مجوز خود را در معرض دید دیگران در محل کارش قرار میدهد.
۱۶-اگر روانشناسی کارش خوب باشد دیگرانی که به او رجوع کردند اکثرا راضی هستند.
۱۷-روانشناس خوب و بهترین روانشناس در دانشگاههای معتبر و مادر تحصیل کرده است. نه در دانشگاههای قالیچه ای و..
18-روانشناس خوب شما را نصیحت نمیکند چیزی به نام نصیحت درمانی نداریم.20-روانشناس خوب با نگاه و قضاوت اخلاقی به گفته های شما نمینگرد.او آخوند یا کشیش نیست.چون قضاوت اخلاقی احساس گناه ایجاد کرده و بر اضطراب و افسردگی شما فزونی میدهد.
19-روانشناس خوب وقتی ضعفهای شما را می شنود احساس خدایی به او دست نمیدهد و شروع به تعریف و تمجید از خود نمیکند.
20-روانشناس خوب با ثبات ،حامی و خوش برخورد است.
21-روانشناس خودب بر کارش مسلط است و با اعتماد به نفس کار میکند.
22-روانشناس خوب از استعداد شنوندگی بالایی برخوردار است و به شما اجازه میدهد راحت حرف بزنید و با پای برهنه وسط حرفهای شما نمی پرد.
و....
-موارد فوق را در مواردی باید از روانشناس سوال کنید و برخی دیگر را در اطاق مشاوره تجربه خواهید کرد.اگر او این شاخصها را نداشت وقت و پول خود را تلف نکنید.
موفق باشید.
دکتر دارابی-روانشناس و استاد دانشگاه.
کلمات کلیدی=بهترین دکتر روانشناس در تهران-بهترین دکتر روانشناس و مشاور در تهران-دکتر روانشناس خوب در تهران-دکتر روانشناس خوب و با تجربه بالا در تهران-روانشناس خوب در تهران بزرگ-روانشناس حاذق و موثر در تهران-روانشناس عالی در تهران-بهترین دکتر رواندرمانگر در تهران-دکتر روانشناس خوب و با تجربه در درمان افسردگی اضطراب و بیماری...-رواندرمانگر خوب و با تجربه بالا و کارکشته.ادرس و تلفن روانشناس و مشاور در تهران-ادرس و تلفن بهترین دکتر روانشناس و مشاور در تهران-ادرس و تلفن بهترین هیژنوتراژیست در تهران-ادرس و تلفن بهترین رواندرمانگر در تهران-ادرس و تلفن بهترین مشاور و مرکز مشاوره در تهران-ادرس و تلفن بهترین روانشناس بالینی در تهران-ادرس و تلفن بهترین روانکاو در تهران-ادرس و تلفن بهترین مرکز مشاوره در تهران-ادرس و تلفن بهترین روانشناس حاذق در تهران.-معرفی یک دکتر روانشناس خوب و با تجربه در رواندرمانی و روانکاوی در تهران-رواندرمانگر خوب و با تجربه در تهران-دکتر دارابی روانشناس و رواندرمانگر-بهترین روانکاو-معرفی یک دکتر روانکاو خوب در تهران-روانکاو برتر در تهران-بهترین مطب روانکاوی در تهران-بهترین دکتر روانکاو در تهران-بهترین دکتر رواندرمانی در تهران-رواندرمانگر عالی و خوب و با تجربه در تهران-روانشناس با تجربه بالا در غرب و اریاشهر تهران-سعادت اباد-شهرک غرب-پونک-شهرک اکباتان-شهرک ژاندارمری مرزداران-فاطمی-یوسف اباد-امیر اباد-خیابان کارگر امیر اباد-شمال و شمال غرب تهران-پاسداران و شریعتی-پاسداران و شریعتی-خیابان و منطقه پاسداران-ادرس و تلفن روانشناس خوب در تهران-ادرس و تلفن بهترین روانشناس در تهران-بهترین دکتر روانشناس در غرب تهران اریاشهر-روانشناس بی نظیر در تهران-رواندرمان خوب و حاذق و با تجربه در تهران-روانشناس حاذق با تجربه بالا در رواندرمانی روانکاوی و هیپنوتراپی.بهترین دکتر روانشناس در تهران-بهترین دکتر روانشناسی بالینی در تهران-بهترین روانشناس در تهران-بهترین دکتر روانشناسی در تهران-بهترین دکتر روانشناس در تهران بزرگ-روانشناس خوب در تهران-روانشناس عالی و کاردان و با تجربه در تهران-بهترین روانشناسان تهران-معرفی بهترین دکتر روانشناس در تهران-روان شناس با تجربه در تهران-مطب روانشناسبی خوب در تهران-مطب بهترین دکتر روانشناس در تهران بزرگ.
نکته های آموزنده... دوشنبه 1 خرداد 1391
شیوه پیشگیری از مشاجرات زناشویی و حل مشکلات زناشویی(زن و شوهری)-یا شیوه حل مشکلات زن و شوهر. شنبه 30 اردیبهشت 1391
چگونه انرژی منفی را از ذهنمان پاک کنیم.پاکسازی ذهن و روان از انرژیهای منفی و نحوه رسیدن به آرامش واقعی. شنبه 23 اردیبهشت 1391
بهترین روش رواندرمانی در درمان افسردگی چیست؟از سایت about.com پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391
راههای مقابله کردن و درمان کمرویی و خجالتی بودن.(خجالتی بودن-ترس اجتماعی-کمرویی-اضطراب اجنماعی.) دوشنبه 18 اردیبهشت 1391
شناخت درمانی(cognitive therapy) چیست؟ نظریه آرون بک .متن انگلیسی روان و بسیار عالی در مورد شتاخت درمانی. شنبه 16 اردیبهشت 1391
نشانه های اختلال دو قطبی یا بای پولار(افسردگی-شیدایی). شنبه 16 اردیبهشت 1391
روش جدید در درمان بیماری وسواس از طریق موبایل-رواندرمانی شناختی رفتاری. چهارشنبه 13 اردیبهشت 1391
چه زمانی باید به طلاق اندیشید و فکر کرد؟آثار و پیامدهای طلاق-اثرات طلاق-علائم پایان زندگی زناشویی. سه شنبه 12 اردیبهشت 1391
چگونه انرژی منفی را از خود دور کنید.کلید واژه-انرژی منفی-افراد دارای انرژی منفی-منفی بافی-افراد منفی باف و .. شنبه 9 اردیبهشت 1391
مقایسه امید به زندگی در افراد متاهل و مجرد.کلیدواژه=امید به زندگی-سلامت و امید به زندگی-متاهل -مجرد. شنبه 9 اردیبهشت 1391
نکاتی از شکسپیر.کلیدواژه=شکسپیر.نکات مهم در نظر شکسپیر-جمله های زیبا از شکسپیر. چهارشنبه 6 اردیبهشت 1391
با افراد منفی باف ،لجوج ،عصبانی و بد قلق چگون رفتار کنیم؟؟ پنجشنبه 31 فروردین 1391
استرس و مدیریت استرس.چگونه با استرس های زندگی مقابله کنیم؟ پنجشنبه 31 فروردین 1391
افسردگی تعطیلات.استرس در تعطیلات.اضطراب تعطیلات پنجشنبه 24 فروردین 1391
لیست آخرین پستها
شیوه پیشگیری از مشاجرات زناشویی و حل مشکلات زناشویی(زن و شوهری)-یا شیوه حل مشکلات زن و شوهر. شنبه 30 اردیبهشت 1391
چگونه انرژی منفی را از ذهنمان پاک کنیم.پاکسازی ذهن و روان از انرژیهای منفی و نحوه رسیدن به آرامش واقعی. شنبه 23 اردیبهشت 1391
بهترین روش رواندرمانی در درمان افسردگی چیست؟از سایت about.com پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391
راههای مقابله کردن و درمان کمرویی و خجالتی بودن.(خجالتی بودن-ترس اجتماعی-کمرویی-اضطراب اجنماعی.) دوشنبه 18 اردیبهشت 1391
شناخت درمانی(cognitive therapy) چیست؟ نظریه آرون بک .متن انگلیسی روان و بسیار عالی در مورد شتاخت درمانی. شنبه 16 اردیبهشت 1391
نشانه های اختلال دو قطبی یا بای پولار(افسردگی-شیدایی). شنبه 16 اردیبهشت 1391
روش جدید در درمان بیماری وسواس از طریق موبایل-رواندرمانی شناختی رفتاری. چهارشنبه 13 اردیبهشت 1391
چه زمانی باید به طلاق اندیشید و فکر کرد؟آثار و پیامدهای طلاق-اثرات طلاق-علائم پایان زندگی زناشویی. سه شنبه 12 اردیبهشت 1391
چگونه انرژی منفی را از خود دور کنید.کلید واژه-انرژی منفی-افراد دارای انرژی منفی-منفی بافی-افراد منفی باف و .. شنبه 9 اردیبهشت 1391
مقایسه امید به زندگی در افراد متاهل و مجرد.کلیدواژه=امید به زندگی-سلامت و امید به زندگی-متاهل -مجرد. شنبه 9 اردیبهشت 1391
نکاتی از شکسپیر.کلیدواژه=شکسپیر.نکات مهم در نظر شکسپیر-جمله های زیبا از شکسپیر. چهارشنبه 6 اردیبهشت 1391
با افراد منفی باف ،لجوج ،عصبانی و بد قلق چگون رفتار کنیم؟؟ پنجشنبه 31 فروردین 1391
استرس و مدیریت استرس.چگونه با استرس های زندگی مقابله کنیم؟ پنجشنبه 31 فروردین 1391
افسردگی تعطیلات.استرس در تعطیلات.اضطراب تعطیلات پنجشنبه 24 فروردین 1391
لیست آخرین پستها
درباره وبلاگ
-خلاصه رزومه دکتر دارابی.
====
-مدیر وبلاگ،دکتر جعفر دارابی (دکترای تخصصی در روانشناسی و استاد دانشگاه به شماره نظام روانشناسی 482).
====
-بیش از پانزده سال تجربه حرفه ای در مشاوره ، رواندرمانی و هیپنوتراپی.
====
-استاد راهنما و مشاور بیش از 30 پایان نامه فوق لیسانس روانشناسی(دانشگاههای آزاد تهران مرکزی،رودهن،علوم وتحقیقات تهران و..).
====
-هفده سال سابقه تدریس در دانشگاه به عنوان عضو هیات علمی.
====
-اجرای بیش از 10پروژه تحقیقاتی در موضوعات مختلف روانشناسی از جمله اجرای یک طرح ملی با موضوع "بررسی هویت یابی نوجوانان ایرانی" با همکاری دانشگاه علوم بهزیستی تهران و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در سال 83.
====
-مولف کتابهای هیپنوتیزم در رواندرمانی(چاپ سوم،نشر پیدایش) ، روانشناسی شخصیت(ویراست دوم،نشر آییژ) و ویراستار فنی کتابهای افسردگی و استرس ( انتشارات آییژ) و ...
====
-پژوهشگر برتر با رتبه اول در سال 79 و.......
====
متد رواندرمانی:
بر اساس نیاز مراجع ولی تاکید روی شناخت درمانی(رواندرمانی c.b.t و طرحواره درمانی یانگ) ،شفای کودک درون ، هیپنوتیزم درمانی و ...
===================
-ادرس کلینیک یا مطب روانشناسی (مشاوره و رواندرمانی):
تهران-آریاشهر-بلوار آیت ا...کاشانی-روبروی شهرداری منطقه 5(نرسیده به اتوبان ستاری)-مجتمع افرا-پ 432-ط 2-واحد212.
تلفن=44030719
همراه منشی 09127161353
================
*توجه:
با توجه به کثرت مراجعین جهت مراجعه به دکتر دارابی ،اگر قصد مشاوره و درمان دارید ،چندین هفته قبل نوبت خود را رزرو نمایید.رزرو نوبت همه روزه(به جز ایام تعطیل)از ساعت 14 تا 20
==============
ایمیل:drdarabi52@yahoo.com
==============
دکتر جعفر دارابی-روان شناس بالینی و استاد دانشگاه.
====
-مدیر وبلاگ،دکتر جعفر دارابی (دکترای تخصصی در روانشناسی و استاد دانشگاه به شماره نظام روانشناسی 482).
====
-بیش از پانزده سال تجربه حرفه ای در مشاوره ، رواندرمانی و هیپنوتراپی.
====
-استاد راهنما و مشاور بیش از 30 پایان نامه فوق لیسانس روانشناسی(دانشگاههای آزاد تهران مرکزی،رودهن،علوم وتحقیقات تهران و..).
====
-هفده سال سابقه تدریس در دانشگاه به عنوان عضو هیات علمی.
====
-اجرای بیش از 10پروژه تحقیقاتی در موضوعات مختلف روانشناسی از جمله اجرای یک طرح ملی با موضوع "بررسی هویت یابی نوجوانان ایرانی" با همکاری دانشگاه علوم بهزیستی تهران و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در سال 83.
====
-مولف کتابهای هیپنوتیزم در رواندرمانی(چاپ سوم،نشر پیدایش) ، روانشناسی شخصیت(ویراست دوم،نشر آییژ) و ویراستار فنی کتابهای افسردگی و استرس ( انتشارات آییژ) و ...
====
-پژوهشگر برتر با رتبه اول در سال 79 و.......
====
متد رواندرمانی:
بر اساس نیاز مراجع ولی تاکید روی شناخت درمانی(رواندرمانی c.b.t و طرحواره درمانی یانگ) ،شفای کودک درون ، هیپنوتیزم درمانی و ...
===================
-ادرس کلینیک یا مطب روانشناسی (مشاوره و رواندرمانی):
تهران-آریاشهر-بلوار آیت ا...کاشانی-روبروی شهرداری منطقه 5(نرسیده به اتوبان ستاری)-مجتمع افرا-پ 432-ط 2-واحد212.
تلفن=44030719
همراه منشی 09127161353
================
*توجه:
با توجه به کثرت مراجعین جهت مراجعه به دکتر دارابی ،اگر قصد مشاوره و درمان دارید ،چندین هفته قبل نوبت خود را رزرو نمایید.رزرو نوبت همه روزه(به جز ایام تعطیل)از ساعت 14 تا 20
==============
ایمیل:drdarabi52@yahoo.com
==============
آرشیو
آمار وبلاگ
- کل بازدید :
- بازدید امروز :
- بازدید دیروز :
- بازدید این ماه :
- بازدید ماه قبل :
- تعداد نویسندگان :
- تعداد کل پست ها :
- آخرین بازدید :
- آخرین بروز رسانی :
کلینیک روان شناسی بالینی دکتر دارابی